کلیه اخبار پایگاهنگاه داووس به فناوری‌های نوین صنعتی دوخته شد

 فناوری‌های نوین در طول سال‌های گذشته توانسته بسیاری از صنایع کوچک و بزرگ جهان را متحول کند و شاید همین موضوع بود که باعث شد کلاوس شواب، بنیان‌گذار نشست‌های داووس موضوع فناوری «انقلاب صنعتی چهارم» و تاثیر آن بر آینده صنعت جهان را به عنوان موضوع اصلی اجلاس مجمع جهانی اقتصاد ۲۰۱۶ میلادی (داووس) پیشنهاد کند.

مجمع جهانی اقتصاد ۲۰۱۶ میلادی (داووس) که در فاصله روزهای ۲۰ تا ۲۳ ژانویه در دهکده داووس و در کشور سوئیس آغاز به کار کرد، میزبان ۲ هزار و ۵۰۰ فعال سیاسی و اقتصادی از سراسر جهان بود. در این اجلاس مباحث زیادی مطرح و بررسی شد که مهم‌ترین آن، موضوع «انقلاب صنعتی چهارم» بود که به فناوری‌های نوین و تاثیر آن در افزایش بهره‌وری صنعتی اشاره دارد. فناوری‌های نوین در سال‌های گذشته توانسته بسیاری از صنایع و حوزه‌های اقتصادی را متحول کند و شاید به همین دلیل بود که کلاوس شواب، بنیان‌گذار نشست‌های داووس موضوع «انقلاب صنعتی چهارم» را به عنوان موضوع اصلی اجلاس امسال پیشنهاد کرد. علاوه بر این در کنار بحث مهم «انقلاب صنعتی چهارم» و تاثیر آن بر توسعه صنعتی کشورها، برداشته شدن تحریم‌های اقتصادی علیه ایران و فرصت‌های حضور در صنایع این کشور، یکی دیگر از بحث‌های پر طرفدار این اجلاس به شمار می‌آید. علاوه بر این توجه به رشد اقتصادی چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان، سرنوشت بازارهای نوظهور اقتصادی، خروج احتمالی انگلیس از اتحادیه اروپا و کاهش قیمت نفت، از مباحث مهمی بود که فعالان و حاضران اجلاس داووس به آن پرداختند.


نگرانی‌ها از انقلاب چهارم صنعتی
بلافاصله پس از طرح موضوع انقلاب صنعتی چهارم، مهم‌ترین موضوعی که ذهن مخاطب را به خود مشغول می‌کند، تاثیر این انقلاب تکنولوژیکی بر میزان و نحوه کارکرد نیروی انسانی فعال در بخش‌های صنعتی و تولیدی است. این موضوع که در آینده‌ای نه چندان دور روبات‌ها مشاغل انسان را تصاحب می‌کنند، باعث نگرانی افراد بسیاری در سراسر جهان شده است. «انقلاب صنعتی چهارم» شامل بسیاری از نوآوری‌های تکنولوژیک است که دامنه‌ای گسترده از هوش مصنوعی، روباتیک، فناوری نانو، چاپ سه‌بعدی تا ژنتیک و بیوتکنولوژی را در بر می‌گیرد. اما با توجه به تغییرات ساختار اجتماعی و اقتصادی این روند رشد سریع تا ۴ سال آینده منجر به از دست رفتن بیش از ۵ میلیون شغل در ۱۵ کشور بزرگ جهان خواهد شد. در حال حاضر تنها ۱۸ درصد از صنایع امریکا به استفاده از فناوری انقلاب صنعتی چهارم روی آورده‌اند اما پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که این روند تا بازه زمانی ۱۰ سال آینده با سرعت بیشتری در میان صنعتگران جهان نفوذ خواهد کرد و صنایع شاهد نسل جدیدی از روبات‌های پیشرفته، هوش مصنوعی و اصلاح ژن خواهد بود. در گوشه‌ای از این نشست، «کلاوس شواب» با اشاره به اینکه جهان به لطف انقلاب فناوری و تاثیر زیاد آن بر زندگی به سرعت در حال تغییر است گفت: به کمک فناوری می‌توان چالش‌ها را به فرصت‌های تازه تبدیل کرد. ابعاد، دامنه و پیچیدگی فناوری در زندگی انسان‌ها به قدری گسترده است که انقلاب صنعتی چهارم که با نام «صنعت ۴» نیز شناخته می‌شود، تنها بخش کوچکی از آن به شمار می‌آید و باید به این نکته دقت داشت که انقلاب صنعتی چهارم چگونه می‌تواند بر بخش‌های مختلف صنعتی اثرگذار باشد و از همه مهم‌تر اینکه انسان چگونه می‌تواند از این فناوری به عنوان ابزاری برای رشد بیشتر استفاده کند.


فناوری به سود کشورهای توسعه‌یافته
البته کارشناسان با اشاره به معنای انقلاب صنعتی چهارم، آن را ابزاری در خدمت کشورهای توسعه‌یافته صنعتی می‌دانند و به این نکته اشاره می‌کنند که با گسترش این فناوری در میان صنعتگران جهان برون‌سپاری به کشورهایی مانند حوزه امریکای لاتین و هند کاهش می‌یابد. با افزایش گرایش صنعتگران جهان به استفاده از فناوری انقلاب صنعتی چهارم و صنایع روباتیک، این کشورها که عمده‌ترین مزیت رقابتی خود را در نیروی کار ارزان تعریف کرده‌اند با کاهش استقبال از سوی کشورهای صنعتی توسعه‌یافته مواجه می‌شوند. این موضوع به تنهایی می‌تواند باعث افزایش نابرابری میان کشورهای صنعتی توسعه‌یافته و کشورهای در حال توسعه شود. سال گذشته نیز بانک مرکزی امریکا در گزارشی جامع با تمرکز بر این موضوع عنوان کرد که افزایش اتوماسیون صنعتی باعث افزایش نابرابری در میان صنعتگران جهان خواهد شد. این موضوع می‌تواند زمینه‌ای را فراهم سازد تا بسیاری از فعالان صنعتی با جایگزینی روبات‌های ارزان یا نرم‌افزارهای هوشمند به جای کارگران، حاشیه سود خود را افزایش دهند. بر همین اساس می‌توان تاکید کرد که کشورهای توسعه‌یافته صنعتی بیشترین سود را از این فناوری خواهند برد. در بخشی از اطلاعات منتشر شده در این نشست به این نکته اشاره شد که در میان تمام کشورهای جهان سوئیس و آرژانتین به ترتیب رتبه اول و آخر کشورهایی را تشکیل می‌دهند که صنایع روباتیک را در میان صنایع خود می‌پذیرند. 
با وجود فناوری اطلاعات و تولید انبوه، «انقلاب صنعتی چهارم» چرخه‌های سریع‌تر نوآوری را به دنبال خود دارد و چالش‌های عظیمی را برای شرکت‌ها، کارگران، دولت‌ها و جوامع ایجاد خواهد کرد. در این میان عواملی مانند بیکاری گسترده و فروپاشی اعتماد پیشاپیش مخدوش میان شرکت‌ها و مردم تهدید احتمالی این فناوری خواهد بود. اما همه‌چیز به همین مبحث خاتمه نمی‌یابد. به‌طور تقریبی نیمی از حاضران در این اجلاس معتقد بودند که تا یک دهه آینده دستگاه‌هایی با هوش مصنوعی در میان اعضای هیات مدیره شرکت‌ها حضور خواهند یافت و این موضوع می‌تواند نویدی از انقلاب صنعتی بعدی باشد. دسترسی به کالاها و خدمات ارزان‌تر و موج جدید رشد اقتصادی، چشم‌انداز انقلاب صنعتی بعدی به نظر می‌آید.


نیاز به راهکاری برای جلوگیری از آسیب‌ها
ساتیا نادلا، مدیر عامل مایکروسافت و از دیگر حاضران نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در این زمینه گفت: یک مازاد اقتصادی وجود دارد که می‌تواند به عنوان یکی از نتایج انقلاب صنعتی چهارم ایجاد شود. اما این سوال مطرح است که این مازاد اقتصادی چگونه به تساوی در میان کشورها و مردم اقتصادهای مختلف توزیع خواهد شد و چگونه می‌توان جلوی آسیب‌هایی مانند نابرابری را گرفت؟براساس نظر کارشناسان، نخستین انقلاب صنعتی نیروی آب و بخار را برای مکانیکی کردن تولید به کارگرفت. در دومین انقلاب صنعتی، نیروی برق برای تولید انبوه به کار گرفته شد. سومین انقلاب صنعتی، نیروی برق و فناوری اطلاعات به شکل توام را برای تولید خودکار مورد استفاده قرار داد و انقلاب چهارم که در شرایط کنونی برپایه انقلاب سوم پدید می‌آید، ترکیبی از بکارگیری همزمان فناوری‌های نو در عرصه فیزیک، دیجیتال و زیست‌شناسی است. اما انقلاب چهارم صنعتی، تنها موضوع مهم مطرح شده در نشست داووس نبود، بلکه با توجه به شرایط ایران و برداشته شدن تحریم‌های اقتصادی علیه این کشور، موضوع سرمایه‌گذاری در صنایع ایران یکی دیگر از مباحث مورد علاقه حاضران در این نشست بود. در همین راستا محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران به تشریح فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنایع ایران پرداخت و با اشاره به این نکته که در فضای پسابرجام فرصت‌های کم‌نظیری برای آغاز فصلی جدید از تعامل جهانی با ایران فراهم شده به پرسش‌های صنعتگران جهان پاسخ داد. این روند می‌تواند زمینه‌ساز حضور صنعتگران بسیاری از سراسر جهان در ایران شده و به رونق صنایع هر دو طرف کمک کند. 

تدوین و ترجمه: سارا رشادی‌زاده، روزنامه صمت 
منابع: 

Theguardian 
Huffingtonpost
Cbsnews
Woodworkingnetwork