کلیه اخبار پایگاه۱۲عامل تاثیرگذار در اقتصاد موفق

رسیدن به یک اقتصاد موفق نیازمند عوامل گوناگونی است تا از رهگذر آن بتوان در جهت رشد اقتصادی بیشتر گام برداشت. اما پیش‌نیاز اجرا و پیاده‌سازی یک سیستم اقتصادی موفق نیازمند آن است که در ابتدا نسبت به عوامل موفقیت اقتصادی،

آگاهی یافت و به یک اتفاق‌نظر دست یافت. آیا موفقیت یک سیستم اقتصادی تنها محدود به رشد اقتصادی و افزایش صادرات است یا باید عوامل دیگری را هم در نظر گرفت؟


تحول اقتصاد با دو متغیر
اقتصاد موفق نیازمند عواملی است تا از این طریق بتواند به رشد بالایی برسد. در این‌باره رضا امین‌فر کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با صمت عنوان کرد: اگر کل فرآیند اقتصادی را به‌عنوان یک سیستم اقتصادی در نظر بگیریم، در مجموع یک سری ورودی به اقتصاد وجود دارد و یک سری خروجی که ورودی‌ها سبب خروجی رشد و موفقیت در اقتصاد خواهد شد. از این‌رو باید ۱۲ عامل تاثیرگذار را در نظر گرفت که به این عوامل ورودی در هر اقتصادی گفته می‌شود. البته هر یک از این عوامل می‌توانند خروجی نیز به‌شمار روند. امین‌فر افزود: نخستین عاملی که در موفقیت یک اقتصاد می‌تواند تاثیرگذار باشد، رشد اقتصادی است و رشد اقتصادی دلالت بر افزایش تولید و درآمد سرانه ملی دارد. اگر تولید یا خدمات در هر کشور افزایش یابد، می‌توانیم مدعی شویم که آن کشور رشد اقتصادی داشته است. در رشد عواملی چون تولید، میزان بهره‌وری و استفاده از ظرفیت‌های خالی تاثیرگذار است. این ۳ عامل بحث مدیریتی است که با آن می‌توانیم به رشد اقتصادی برسیم. وی با اشاره به سایر عوامل تاثیرگذار در اقتصاد یک کشور خاطرنشان کرد: درآمد سرانه عامل تاثیرگذار دیگر در موفقیت اقتصادی یک کشور است. درآمد سرانه، محاسبه تولید ناخالص داخلی است. یعنی تولیدات یک سال کشور در بعد جهانی چه مقدار ارزش داشته که روش برآمده از قدرت خرید است. به عبارت ساده‌تر قدرت خرید پول در یک کشور، در کشور دیگر به چه میزانی است؟ عامل سوم نرخ تورم است، یعنی افزایش عمومی سطح تولید پول تا چه اندازه ثبات دارد، نرخ تورم تغییر در شاخص قیمت‌هاست که اغلب شاخص قیمت مصرف‌کننده است. این کارشناس اقتصاد در ادامه افزود: نیروی کار عامل چهارم است، یعنی تعداد افرادی که براساس قانون در سن اشتغال قرار دارند که بیکاران نیز جزو این عامل محسوب می‌شوند. نیروی کار، سرمایه انسانی است که در کشورهای مختلف مانند برزیل یا تایوان یا هند می‌تواند عامل تغییرات اساسی در اقتصاد باشد. نرخ بیکاری عامل تاثیرگذار دیگر است که در ایران به شکل میانگین یک به ۴ است. براساس گزارش مرکز آمار ایران نرخ بیکاری در سال جاری ۱۰/۸ درصد اعلام شده است که نرخ بیکاری مردان و زنان به ترتیب ۹ و ۱۹/۲ درصد محاسبه شده است، ضمن آنکه نرخ بیکاری جوانان ۲۵ درصد است که این نرخ برای مردان و زنان جوان به ترتیب ۲۰/۹ و ۴۳/۱ درصد اعلام شده است. امین‌فر عامل دیگر را مازاد تجاری عنوان کرد و گفت: مازاد تجاری صادرات خالص است. یعنی تفاوت میان ارزش پولی واردات و صادرات در یک دوران معین در اقتصاد و درحقیقت بیان‌کننده رابطه بین صادرات و واردات بین کشورهاست. مقدار صادرات اگر بیشتر باشد، آن را مازاد تجاری می‌گویند. واردات اگر بیشتر باشد تراز تجاری آن منفی می‌شود که عوامل تاثیرگذار بر مازاد تجاری، یکی هزینه‌های تولید و دیگری هزینه‌های مواد اولیه و یکی نرخ ارز است. ذخایر بین‌المللی عامل مهم بعدی است، هر کشوری یک سری ذخایر دارد که کشور ما از یک سری ذخایر بین‌المللی مانند نفت، گاز و مواد معدنی برخوردار است که از این لحاظ عامل مثبت است. وی افزود: درصد کالاهای صنعتی به کل صادرات، عامل مهم دیگر است، در حجم صادراتی، چه در کالا و چه در خدمات و چه از نظر پولی که ارزی و ریالی است، باید کالای صنعتی را در نظر بگیریم. اگر ۱۰۰ واحد صادر می‌کنیم باید در نظر بگیریم، چه میزان آن کالای صنعتی است. رتبه صادراتی نیز عامل تاثیرگذار دیگر است، در کل دنیا کشورها را رتبه‌بندی می‌کنند و رتبه صادرات هر کشوری مشخص خواهد شد. رتبه وارداتی نیز دارای اهمیت است، رتبه واردات در هر کشوری نیز در جهان مشخص خواهد شد. این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: توسعه اقتصادی عامل دیگری است که عبارت است از رشد اقتصادی همراه با تغییرات بنیادی در اقتصاد که همراه با افزایش‌های ظرفیت‌های تولیدی است که بعد فیزیکی و اجتماعی نیز دارد. در رشد اقتصاد تغییرات کمی است، اما در توسعه موضوع بیشتر کیفی است. امین‌فر آخرین عامل تاثیرگذار در موفق‌شدن اقتصادی را درجه آزادی برشمرد و گفت: اندازه دولت و ساختار قانونی مالکیت، دسترسی به نقدینگی، آزادی تجارت بین‌الملل، قوانین مربوط به اعتبارات، بازار کار و تجارت مربوط به درجه آزادی می‌شود. اینها متغیرهایی هستند که سبب موفقیت در اقتصاد یک کشور می‌شوند. هر کشور را می‌توان با توجه به این متغیرها سنجید. وی درباره موفقیت اقتصاد ایران با تاکید بر این متغیرها عنوان کرد: در ایران در بعد ذخایر بین‌المللی و نیروی کار در وضعیت مطلوبی قرار داریم که با کمک همین دو عامل می‌توانیم اقتصادمان را متحول کنیم. برای نمونه تایوان تنها با نیروی کار اقتصادش را در رده بالایی ارتقا داده است. درباره نرخ بیکاری در وضعیت مناسبی قرار نداریم. درحالی‌که اگر به نیروی انسانی توجه می‌کردیم، نرخ بیکاری ما کاهش پیدا می‌کرد. صادرات کالا را می‌توانیم افزایش بدهیم البته نه کالای خام، بلکه کالای صنعتی که ارزش‌افزوده به همراه داشته باشد. هر اندازه افزایش صادراتی داشته باشیم، رتبه صادراتی ما افزایش پیدا می‌کند که هر چقدر رتبه صادراتی افزایش پیدا کند رتبه وارداتی ما کاهش پیدا می‌کند. از نظر درجه آزادی نیز که حجم دولت را بیان می‌کند، در وضعیت مطلوبی قرار نداریم. هرچند شعار کوچک‌سازی دولت را می‌دهیم اما این‌گونه نیست دولت باید از اقتصاد فاصله بگیرد و بیشتر نظارت داشته باشد. هرچقدر این درجه آزادی کوچکتر باشد به طور قطع در موفقیت اقتصادی تاثیر بیشتری خواهد داشت. این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: برخی کشورها روی یکی از این عوامل سرمایه‌گذاری کرده‌اند و به موفقیت‌های چشمگیری رسیده‌اند. کشوری مانند مالزی در سرمایه‌گذاری خارجی تمرکز کرده، از صادرکننده مواد خام کاچوئو تبدیل به صادرکننده کالای صنعتی شده است. نروژ کشوری است که نفتدارد و نمونه موفق در بهره‌برداری و ثمردهی مناسب از فروش نفت و گاز است. روی صندوق پس‌انداز نفتی برنامه‌ریزی کرده است. سنگاپور یک اقتصاد سالم و قوی دارد، دولت این کشور آنقدر در آن دخالت ندارد، در عوض خدمات اجتماعی و رفاه عمومی و درآمد سرانه و رشد اقتصادی بالا، افزایش بهره‌وری و رقابت‌پذیری و فناوری نوین بالایی دارد. البته این ۱۲ عوامل، عواملی هستند که قرار نیست روی همه آنها تمرکز کرد. باید بر حسب مزیت‌ها اولویت‌بندی کرد که این امر نیازمند مدیریت است.


پیروی برای اقتصادی موفق از مدل درونزا 
در رابطه با اقتصادهای موفق مدل‌های مختلفی طراحی شده است. در این‌باره مصطفی صفاری کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با صمت عنوان کرد: اقتصاد موفق به طور عمده دو مدل دارد، یکی مدل‌های برونزا و یک نوع مدل درونزا که در مدل برونزا الگوهای اقتصادهای موفق در سطح جهان، به عنوان الگو در نظر گرفته می‌شود که در اقتصادهای برونزا بر ۳ عامل نرخ پس‌انداز، کنترل نرخ جمعیت و رشد فناوری تاکید می‌شود. داشتن نرخ پس‌انداز ۴۰ تا ۵۰ درصدی مطلوب به نظر می‌رسد. دوم کنترل نرخ جمعیت است که نرخ جمعیت به فراخور بزرگ شدن اقتصاد، باید بزرگ شود و بیشتر بر کیفیت جمعیت تمرکز دارد. صفاری در ادامه خاطرنشان کرد: عامل دیگر نرخ رشد پیشرفت فناوری است که مبتنی بر نیروی کار است، برای همین نیروی کار کارا را مطرح می‌کنند که نیروی کارا ۳ مشخصه دارد، یکی سلامت جسم و روح، یکی تحصیلات عالی و یکی هم بحث تجربه و مهارت است. با این ۳ ویژگی مدل رشد برونزا مطرح می‌شود. این کارشناس اقتصادی درباره مدل رشد درونزا گفت: اما مدل رشد درونزا در پی ظرفیت‌های مطلق و نسبی یک اقتصاد یا مزیت‌های آن کشور در منطقه است. برای مثال مزیت مطلق ایران داشتن انرژی مانند نفت و گاز، معادن و کانی‌های فلزی و غیرفلزی و کشاورزی در بخش کالایی است. اما در بخش خدمات نیز حمل‌ونقل، گردشگری و خدمات فنی و مهندسی جزو مزیت‌های مطلق ما به‌شمار می‌رود، در حالی‌که مزیت‌های نسبی ما ثبات، انرژی و نیروی کار ارزان است. ما در منطقه‌ای هستیم که حدود ۳۵۰میلیون نفر بازار مصرف دارد و همین عامل می‌تواند ایران را لیدر کند. وی در پایان خاطرنشان کرد: در اقتصاد به نظر می‌رسد برای رسیدن به یک اقتصاد موفق باید بیشتر براساس مدل اقتصاد مقاومتی و مدل رشد درونزا پیش برویم.